ประวัติความเป็นมาของตำบล

 

ห้วยยอด เป็นชื่อต้นน้ำลำธารสายเดิม เรียกว่า "ยอดห้วย" (ยอดของห้วย) เป็นชื่อที่ใช้เรียกต้นน้ำลำธาร สำหรับยอดห้วยนี้ เกิดจากน้ำตก ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า "น้ำตกโคนคลาน" ที่ไหลมาจากเทือกเขาบรรทัด หรือควนในเหยา ลำธารไหลลงมาในท้องที่ตำบลนี้ และไหลลงสู่แม่น้ำตรังในท้องที่ตำบล

ปากคม จากชื่อ "ยอดห้วย" ชาวบ้านได้สลับพยางค์กันเป็น "ห้วยยอด" ใช้เรียกลำธารสายดังกล่าว ซึ่งชื่อนี้ต่อมาใช้เรียก ชื่อหมู่บ้าน ชื่อตำบล และชื่ออำเภอ

ก่อนที่จะตั้งเป็นตำบลห้วยยอด เดิมเรียนสถานที่บริเวณนี้ว่า "บ้านห้วยยอด" เป็นเพียงหมู่บ้านเล็กๆ ไม่กี่ครัวเรือน ต่อมากรรมกรเหมืองแร่จากสถานที่ต่างๆ เกิดชุมชนที่เป็นบ้านท่ามะปราง เพื่อเป็นการให้บริการประชาชนเกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย ทางราชการจึงย้ายสถานที่ทำงานแขวงจากบ้านเขาขาว มาตั้งที่บ้านห้วยยอด (ทางเข้าตลาด) ต่อมา พ.ศ. 2440 บ้านห้วยยอด ก็ได้ยกฐานะเป็นตำบล เรียกว่า "ตำบลน้ำพราย"

นายขำ เป็นกำนันคนแรก ต่อมาปี พ.ศ. 2475 ทางราชการฝ่ายปกครองจึงปรับเขตพื้นที่ตำบลน้ำพราย กับตำบลเขาขาวใหม่ และได้เปลี่ยนชื่อตำบลน้ำพราย เป็นตำบลห้วยยอด สำหรับชุมชนท่ามะปราง ในระยะหลัง การทำกิจการเหมืองแร่ไม่ได้ผลดี กิจการจึงย้ายไปทำพื้นที่อื่นๆ ประกอบกับพระยารัษฎานุประดิษฐ์ (คอซิมบี้ ณ ระนอง) ได้ตัดถนนสายห้วยยอด-ทุ่งสง เรียกว่า "ถนนเทศารัษฎา" และเมื่อปี พ.ศ. 2454 การรถไฟแห่งประเทศไทย ได้สร้างทางรถไฟผ่านท้องที่ตำบลห้วยยอด และสร้างสถานีรถไฟ สำหรับขนส่งสินค้า ผู้โดยสาร ทำให้ชุมชนห้วยยอดเติบโตขึ้นเป็นลำดับ ตรงกันข้ามกับชุมชนท่ามะปราง ซึ่งความเจริญค่อยๆ ถดถอยลง